dinsdag 2 december 2014

Verleden, heden, toekomst: meer begrip voor psychisch leed


Inleiding

In Nederland kampen duizenden volwassenen èn kinderen met psychische problemen. Jaarlijks neemt het aantal mensen met depressieve gevoelens, ADHD, eetproblemen of overmatige angsten toe. Er zijn slachtoffers bij van aanranding, verkrachting en incest, anderen worstelen met een paniekstoornis of zijn suïcidaal. Deze problemen zijn van invloed op hun functioneren: thuis, op school, op het werk of in de vrije tijd. Veel van deze problemen blijven verborgen, met alle nare gevolgen van dien.
Via het Blog van Anja de Rijk (KLIK HIER) kwam ik op het spoor van de verhalenbundel Ik & Mezelf. Omdat ik steun aan mensen met psychische problemen en hun omgeving heel belangrijk vind, besloot ik het boek te lezen en er zelf een blog aan te wijden.

Leeservaring

Deze verhalenbundel wil een tweeledig doel dienen: begrip kweken en inzicht geven in deze problematiek en daarnaast geld inzamelen voor het werk dat het Fonds Psychische Gezondheid verricht (voor meer informatie, zie onderaan deze pagina). Een nobel streven. Toch blijf ik met een heel dubbel gevoel achter, na het lezen van alle bijdragen.

Mijn bezwaren

 -Van een goede verhalenbundel mag je verwachten dat de inhoud een eenheid vormt: via het behandelde thema (dat is wel in orde) en door de aard van de bijdragen en de manier waarop ze geschreven zijn. Dat laatste is hier niet het geval.

- De combinatie van ervaringsverhalen en verzonnen verhalen is naar mijn idee een verkeerde keuze. Juist de echte verhalen maken een diepe indruk, komen authentiek en geloofwaardig over, hoe moeilijk het ook voor buitenstaanders zal blijven ten volle te beseffen wat deze mensen doormaken. Daarbij steken de verzonnen verhalen, ondanks de research die daarvoor gedaan is, schril af. Het wordt hier en daar pijnlijk duidelijk dat de auteurs lang niet allemaal beseffen waar ze over schrijven.

- Vreemd is ook dat de ervaringsverhalen goed geschreven zijn, terwijl er bij de verzonnen verhalen sprake is van een zeer wisselende kwaliteit en schrijfstijl. Ik zal de verhalen niet allemaal apart analyseren, de schrijvers hebben allemaal ongetwijfeld hun best gedaan.
Er was echter één verzonnen verhaal dat er met kop en schouders bovenuit stak en dat was dat van Natasja Bijl - Het Kompas. Ook al wordt hier niet helemaal duidelijk aan welke psychische aandoening de puber over wie het verhaal gaat lijdt, het leed dat bij zoiets de naaste omgeving treft, wordt op een heel geloofwaardige en directe manier beschreven. In een verhaal dat ook nog eens spannend is en een prachtig open einde heeft. Kortom een kort verhaal, zoals korte verhalen horen te zijn. En zo echt beschreven dat het als enige niet misstaat tussen de ervaringsverhalen.

- Een andere tekortkoming  is, dat niet in elk verhaal de aandoening ook een naam krijgt, soms moet je het maar raden of lijken de schrijvers zelf niet precies te weten waar ze over schrijven. En in één geval, als de aandoening wel een naam krijgt, wordt die zo stereotype uitgewerkt, dat het ongeloofwaardig wordt en niets toevoegt aan begrip.

- Mijn laatste bezwaar betreft de omslag van het boek en de titel. Ik vind de omslag zo ontzettend geforceerd dramatisch, dat ik deze niet (zoals gebruikelijk) hierbij als foto gezet heb en voor een andere afbeelding koos. Bovendien is de titel nietszeggend.
Ik had het boek al eerder voorbij zien komen, maar er verder geen aandacht aan geschonken. Ik vermoed dat de lezers voor wie het bedoeld is, zich niet aangetrokken zullen voelen door deze combinatie van omslag en titel.
Wie een dramatisch liefdesverhaal verwacht (afgaande op de omslag) legt het boek weg, als zij/hij merkt dat het om psychische aandoeningen gaat. En wie juist dààr werkelijk in geïnteresseerd is, laat het boek in eerste instantie liggen, omdat het boek er niet uitziet als een boek over medemensen die met een psychisch probleem worstelen. Bij de titel kan ik me al helemaal niets voorstellen. Waarom niet die van een van de korte verhalen genomen, zoals gebruikelijk in verhalenbundels, bv. Verleden, heden, toekomst?

Ik denk dat het Fonds beter verdient en dat het heus goed mogelijk is om een mooi boek te maken dat voor begrip zorgt èn dat prettig leesbaar is. Zoek een goede uitgever en redacteur, zoek patiënten die hun verhaal kunnen en willen opschrijven, eventueel samen met een gerenommeerd auteur die affiniteit heeft met het onderwerp. Houd het authentiek en zorg voor een neutrale omslag en een titel die beter de inhoud dekt.

Pluspunten blijven:

De authentieke en zeer indringende verhalen van Mandy Verleijsdonk, Monique van den Brok en Dennis van Elten en het (deels) verzonnen verhaal van Natasja Bijl.

En omdat de opbrengst naar een goed doel gaat, het Fonds Psychische Gezondheid, zou ik iedereen die zich hier een klein beetje voor interesseert toch aanraden het boek te kopen.

Ik & mezelf - Verhalenbundel. Amsterdam, Scelta Publishing, 2014. Gelezen als e-book, 151 pg., ISBN: 9789491884238. (Ook te leen als e-book bij de bibliotheek).

Het Fonds Psychische Gezondheid financiert wetenschappelijk onderzoek en zorgprojecten. Het doel is nieuwe en betere behandelmethoden mogelijk te maken en mensen met psychische problemen en hun naasten uitzicht te bieden op een beter leven. Daarnaast zet het zich in voor het bevorderen van meer openheid en begrip in de samenleving.
Het Fonds ontvangt geen overheidssteun. Het werk kan slechts gedaan worden met financiële steun van de Nederlandse bevolking en het bedrijfsleven. De uitgever en de auteurs die meewerkten aan deze verhalenbundel doneren de opbrengst ervan aan het fonds. De bundel is zowel als paperback als als e-book te koop via de boekhandel.
Voor meer informatie zie: www.psychischegezondheid.nl

© JannieTr, 2 december 2014.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen