vrijdag 31 maart 2017

AUTEURSINDEX

A.
Abdolah, Kader - De reis van de lege flessen
Aboutaleb, Ahmed - Droom & Daad
Accord, Clark Bingo!
Adriaanse, Bette - Post voor Rus Ordelman
Akkermans, Ilse Bestemming Soerabaja
Ambrosio, Charles D' - Het dodevissenmuseum
Anema, Karin De groeten aan de koningin

B.
Baas, Frederik - Dagboek uit de rivier
Baaijens, Arita - Zoektocht naar het paradijs
Bakker, Gerbrand - Boven is het stil
Bakker, Gerbrand Gras, om languit op te liggen
Bakker, Gerbrand - Jasper en zijn knecht (deel 1)
Bakker, Gerbrand - Jasper en zijn knecht (deel 2)
Bakker, Gerbrand Juni
Bakker, Gerbrand De omweg
Bakker, Gerbrand - Perenbomen bloeien wit
Bakker, Gerbrand Perenbomen bloeien wit (oorspr. jeugdversie)  
Bakker, Gerbrand - Populierensap 
Bakker,Gerbrand Winterboek
Beeck, Griet op de - Kom hier dat ik u kus
Belcampo - De ideale dahlia
Benzakour, Mohammed - Yemma
Benzine, Rachid - Nour, waarom zag ik het niet aankomen?
Bergen, Annegreet van Gouden jaren
Bernlef - Buiten is het maandag
Bernlef - Een onschuldig meisje
Bernlef - De pianoman
Biesheuvel, Maarten Eva's keus
Biesheuvel, Maarten Een overtollig mens
Blaauwendraad, Catharina Beroepsgeheim
Boekwijt, Naomi Rebekka Pels
Boogers, Alex - Alleen met de goden
Boogers, Alex - De lezer is niet dood
Boogers, Alex - Wanneer de mieren schreeuwen
Bos, San - Je moet wat
Bours, Jos - De jongens van het glaspaleis
Bregman, Rutger en Jesse Frederik - Waarom vuilnismannen meer verdienen dan bankiers
Brenters, Marlies - Overzee
Bril, Martin De Franse slag
Brijs, Stefan De engelenmaker
Brijs, Stefan - Post voor mevrouw Bromley
Brijs, Stefan Twee levens. Een kerstnovelle
Broeckhoven, Diane - De buitenkant van Meneer Jules
Broeckhoven, Diane - Reiskoorts
Broekhuysen, Laura - Winter-IJsland
Brouwers, Jeroen - Bezonken rood
Brouwers, Jeroen - Sire, er zijn geen Belgen
Brugmans, Jorien Kleine leegte/Grenzen
Bruijn, Cor - De voetreis naar Sneek
Buddingh', Hans De geschiedenis van Suriname
Buwalda, Peter - Bonita Avenue

C.
Campert, Remco Al die dromen al die jaren
Campert, Remco Alle dagen feest
Campert, Remco Familie-album
Campert, Remco Gouden dagen
Campert, Remco James Dean en het verdriet
Campert, Remco Hotel de Nord
Campert, Remco Kus zoekt mond
Campert, Remco - Licht van mijn leven
Campert, Remco Een liefde in Parijs
Campert, Remco Het satijnen hart
Campert, Remco Sombermans actie
Campert, Remco - Te vroeg in het seizoen: autobiografische schetsen
Campert, RemcoTijd duurt één mens lang/Nieuwe herinneringen
Campert, Remco - Verloop van jaren
Campert, Remco Vrienden, vriendinnen en de rest van de wereld
Campert, Remco - Zonder roken bij mij geen poëzie
Casteren, Joris van - Het station
Christie, Agatha Kerst met Poirot
Claudel, Philippe Grijze zielen
Claudel, Philippe - Het verslag van Brodeck
Claudel, Philippe - Rivier van vergetelheid
Coevering, Ricus van de - Noordgeest
Coevering, Ricus van de Sneeuweieren
Craemer, Ann de - Kwikzilver

D.
Daisne, Johan - De trein der traagheid
Dalhuisen, L. - Geschiedenis van Suriname 
Daniëls, Wim - De tambour-maître
Deckwitz, Ellen - Olijven moet je leren lezen
Dieltiens, Kristien - Kortgeknipt
Dievel, Louis van - Landlopersblues
Dis, Adriaan van - Indische duinen
Dis, Adriaan van Nathan Sid
Dis, Adriaan van - Onder het zink - Un ABécédaire de Paris
Dis, Adriaan van - De wandelaar
Dorrestein, Renate - De blokkade
Dorrestein, Renate - Het geheim van de schrijver
Dorrestein, Renate - Laat me niet alleen 
Dorrestein, Renate De leesclub
Dorrestein, Renate - Noorderzon
Dorrestein, Renate - Weerwater
Dorrestein, Renate - Zeven soorten honger
Dorrestijn, Hans  - Dorrestijns Natuurgids
Driel, Joost van - In het museum
Driel, Lo van De kwestie Jobse
Driessen, Martin Michael - Rivieren
Dullemen, Inez van Maria Sibylla Merian

E.
Ekiz, Fidan - Hoe lang nog zwijgen?
Elsschot, Willem Een ontgoocheling/Het dwaallicht
Elsschot, Willem Tsjip/De Leeuwentemmer
Elsschot, Willem Villa des Roses
Essen, Rob van - Hier wonen ook mensen

F.
Fallada, Hans Alleen in Berlijn
Foenkinos, David - Charlotte

G.
Gerritsen, Esther - Roxy
Geus, Willem de Het wasgoed van een onbekende jongen
Geurts, Elke - Lastmens
Geurts, Elke - Lastmens & andere verhalen
Geurts, Elke - De weg naar zee
Gilbert, Elizabeth - Eten, bidden, beminnen  
Gray Patton, Frances Goedemorgen Juffrouw Duif
Groen, Hendrik Zalig uiteinde, meneer Lisowski. Een wintervertelling
Guensberg, Miriam - Poolse tranen


H.
Haasse, Hella - Heren van de thee
Haasse, Hella Sleuteloog
Haasse, Hella Transit
Haasse, Hella - Het Tuinhuis 
Hart, Maarten 't - De moeder van Ikabod
Hart, Maarten 't - Het dovemansorendieet
Hassel, Sanneke van - Ezels
Heerma van Voss, Arend Jan - Dokie: een familiebericht
Heerma van Voss, Thomas - Dat wat overblijft
Heimans, Tania Hemelsleutels
Heimans, Tania - Het huis met de leeuwen
Heijmans, Toine - Op zee
Helman, Albert De stille plantage
Hemmerechts, Kristien - Ann
Hemmerechts, Kristien - Donderdagmiddag halfvier
Hemmerechts, Kristien Meeuwen
Hemmerechts, Kristien - Taal zonder mij
Hermsen, Joke J. - Blindgangers
Hermsen, Joke J. - Windstilte van de ziel
Herrndorf, Wolfgang Tsjik
Hertmans, Stefan - Oorlog en terpentijn
Heytze, Ingmar - Ademhalen onder de maan
Hofstede, Bregje De hemel boven Parijs
Hondius, Gerrie - Ik ontmoette een man 
Horst, Janneke van der Ik weet hoe jongens huilen
Hulst, Auke - Jij en ik en alles daartussenin

I/J/IJ.
IJlander, Gijs - Geen zee maar water
IJlander, Gijs Vergeef ons onze zwakheid
IJzelenberg, Catharina - Het ruisen van de zee
Jansen, Suzanna Het pauperparadijs: een familiegeschiedenis
Jong, A.M. de - Merijntje Gijzen: Flierefluiters oponthoud
Jong, Dola de - En de akker is de wereld
Jong, Dola de - De thuiswacht

K.
Kempen, Michiel van Voor mij ben je hier
Keulen, Mensje van - De laatste gasten
Keulen, Mensje van - Schoppenvrouw
Keulen, Mensje van - Van lieverlede
Kisling, Corine Het badhuis
Koch, Herman - Makkelijk leven
Koelemeijer, Judith - Hemelvaart
Kolk, Sjoukje van der - SimplifyLife: terug naar de essentie van je leven 
Kooman, Kees - Boerenbloed: melkquota, megastallen en het verdwenen idyllische platteland
Kornmehl, Ariëlla Een stille moeder
Kuipers, Jan B. & Johan Francke - Geschiedenis van Zeeland - De canon van ons Zeeuws verleden

L.
Lagemaat, Liesbeth Handlanger - Het witte kind
Lampo, Jan Antwerpen in letters
Leeuwen, Lizzy van - De hanenbalken
Lenaerts, Simone - Zeewater is zout, zeggen ze
Leo, Maxim - Rode liefde, een Oost-Duitse familiegeschiedenis
Leuwsha, Tessa Solo, een liefde
Lievers, Menno - De val van Hippocrates
Lopulalan, Frans Onder de sneeuw een Indisch graf

M.
Mak, Geert - Jan Six. Een 17e eeuws portret
Mast, Jan van der - Agneta
McLeod, Cynthia De vrije negerin Elisabeth, een gevangene van kleur
Meer, Vonne van der - De avondboot
Meer, Vonne van der - December verhalen
Meer, Vonne van der - Eilandgasten
Meer, Vonne van der - Laatste seizoen
Meer, Vonne van der - Niemand op heel Vlieland
Meer, Vonne van der - Warme rug
Meester, Mariët - Hollands Siberië
Menkveld, Erik Het grote zwijgen
Mersbergen, Jan van - Dagboek uit de rivier 
Mersbergen, Jan van - De grasbijter
Mersbergen, Jan van - De hemelrat
Mersbergen, Jan van - De laatste ontsnapping
Mersbergen, Jan van - De macht over het stuur
Mersbergen, Jan van - Morgen zijn we in Pamplona
Mersbergen, Jan van - Naar de overkant van de nacht
Mersbergen, Jan van - Oase
Mersbergen, Jan van - De ruiter
Mersbergen, Jan van - Zo begint het
Meijer, Eva - Het vogelhuis
Mielekamp, Marlies Kazernekind: de geschiedenis van een Moluks gezin in Nederland
Mitchell, David De niet verhoorde gebeden van Jacob de Zoet
Moeyaert, Bart - Broere
Moor, Margriet de De schilder en het meisje
Moor, Margriet de De verdronkene
Mortier, Erwin - Gestameld liedboek: Moedergetijden
Mortier, Erwin - Marcel
Münninghoff, Alexander - De stamhouder : een familiekroniek
Muskita, Yvon Snijden & stikken
Muus, Lykele - Eland

N.
Nescio - Titaantjes
Nieuwenhuis, Erik Een gat in de lucht

O.
Oosthoek, Andreas - Het relaas van Solle
Oosthoek, Andreas - Vuurland
Otten, Christine - Rafaël, een liefdesgeschiedenis

P.
Paris, Lidewijde - Hoe lees ik?
Pavese, Cesare en Bianca Garufi - Het grote vuur
Pefko, David Levi Andreas
Pleysier, Leo - De zoon, de maan en de sterren
Pluijm, Cees van der - Radio Kootwijk
Pointl, Frans - De Heer slaapt met watjes in zijn oren
Pointl, Frans - De laatste kamer
Pol, Marieke van der Bruidsvlucht
Pol, Marieke van de Bruidsvlucht (leesclubverslag)
Pola, Alexander Schrijfkramp
Polak, Nina - We zullen niet te pletter slaan

Q/R.
Rammeloo, Eefje - Het geluk van de Chinezen
Rammeloo, Eefje Titia: een onbezonnen reis naar het land van de vijand
Ridder, Ina de Fine: Levenslang met Elsschot
Riem, Ineke Zeven pogingen om een geliefde te wekken
Robben, Jaap - Birk
Rodenbach, Georges - Brugge-de-dode
Roel, Hans Peter - Ki: kracht van binnenuit
Roose, Trees Alleen maar mijn moeder
Rosnay, Tatiana - Het huis waar jij van hield
Rossaert, Isabelle - Dat is wat ik bemin

S.
Säfström, Maja - Wonderbaarlijke feiten over dieren
Schackmann, Wil - Koloniën van Weldadigheid/Vrij in de kolonie (dubbelboek)
Schackmann, Wil - De bedelaarskolonie
Schackmann, Wil - De kinderkolonie
Schackmann, Wil - De proefkolonie
Schalansky, Judith - De Atlas van afgelegen eilanden
Schlink, Bernhard Zomerleugens
Schmidt, Annie M.G. - Dit is de spin Sebastiaan
Schneider, Eric Een tropische herinnering
Schouten, Rob De 100 beste gedichten van 2008
Siebelink, Jan Knielen op een bed violen
Siebelink, Jan Margaretha
Siebelink, Jan - Oscar
Sikken, Marijn - Probeer om te keren
Simons, Ida Een dwaze maagd
Simons, Ida - In memoriam Mizzi
Simons, Marylin Koorddansers
Skorobogatov, Aleksandr - Sergeant Bertrand
Snijder, Philip Zondagsgeld
Spaey, Johanna - De eenzaamheid van het westen
Spaey, Johanna Vlucht
Springer, F. - Met stille trom
Spruit, Rinus - De dag om aan de balk te spijkeren
Steenbeek, Rosita - Ander licht 
Steenbeek, Rosita - Heb uw vijanden lief
Steenberge, Kris Van Woesten
Steinmetz, Stephan - Asterdorp
Stoffels, Karlijn - Eigen vuur
Stoop, Chris de - Dit is mijn hof
Szekely-Lulofs, Madelon Rubber, roman uit Deli

T.
Tahir, Naema Een moslima ontsluiert
Tellegen, Toon Het geluk van de sprinkhaan
Terlouw, Jan - Kop uit 't zand
Thijssen, Theo De gelukkige klas
Thijssen, Theo - Kees de jongen
Thomése, P.J. Schaduwkind
Toussaint, Pieter Gezichtsverlies
Tuinman, Vrouwkje - Afscheidstournee 

U/V.
Vantoortelboom, Jan - De man die haast had
Vekemans, Lot Een bruidsjurk uit Warschau 
Velde, Peter ter - Paradijs om de hoek
Verbogt, Thomas Eindelijk de zee
Verbogt, Thomas - Perfecte stilte 
Verburgh, Kris - De Voedselzandloper
Vercauteren, Bart - Het graf van de voddenraper
Vercauteren, Bart - Een ziel van glas 
Verhulst, Dimitri De laatkomer
Verhulst, Dimitri - Mevrouw Verona daalt de heuvel af 
Verschoor, Gerdien - De kop van Oskar Wronski
Visser, Arjan De laatste dagen
Visser, Carolijn - Argentijnse avonden
Vlugt, Simone van der - De reünie
Vlugt, Simone van der Jacoba, dochter van Holland
Voeten, Bert De tijd te lijf
Vries, Annette de Scheurbuik

W.
Webeling, Pieter Veertig dagen
Westerman, Frank - De Graanrepubliek
Weijers, Nina - De consequenties
Wieringen, Hannah van De kermis van Gravezuid
Wiking, Meik - Hygge: de Deense kunst van het leven
Wortel, Maartje - IJstijd 

X/Y.

Z.
Zantingh, Peter De eerste maandag van de maand
Zantingh, Peter - Een uur en achttien minuten
Zijl, Annejet van der - Jagtlust
Zwaan, Josha - Dwaallicht
Zwaan, Josha - Parnassia
Zwaan, Josha Zeevonk
Zomeren, Koos van - Een jaar in scherven
Zomeren, Koos van - Het requiem van Verdamme 

maandag 27 maart 2017

Verboden vruchten

"Het is weer boekenweek. Het thema is dit jaar Verboden vruchten. Natuurlijk moeten we hier denken aan de appel van de boom van kennis van goed en kwaad die Eva aangeboden kreeg door de slang en waardoor zij en Adam uit het paradijs gejaagd werden. Maar verboden vruchten hebben ook een sterk seksuele connotatie." 

Martha koppelt de #50books vraag voor deze week (nr. 13) aan het thema van de Boekenweek. En ze wil dan van ons weten:

Van welk boek kreeg of krijg jij rode oortjes?

Wat ik me van vroeger herinner is, dat ik, bij gebrek aan seksuele voorlichting, het liefst de passages opzocht in de verplichte schoolliteratuur waarin daarover geschreven werd. Er was nog niet veel keus, als je bedenkt dat ik in 1967 van school kwam en Turks fruit in 1969 verscheen. Ik kan me ook geen titels meer herinneren. Wel weet ik dat mijn ouders Bob en Daphne boeken in huis hadden, maar die hadden ze goed verstopt. Wat ik op mijn speurtocht wel vond was het tijdschrift van de NVSH "Sextant". Al was het niet een spannend romannetje, ik heb er met stijgende verbazing het een en ander van opgestoken.

Daarna was het wel over met de rode oortjes. Ik vind een boek veel spannender op dat vlak als het juist niet al te uitgebreid verslag doet van het gebeuren. En tegenwoordig erger ik me er soms zelfs aan, als er onevenredig veel aandacht aan wordt besteed. Er zijn wel eens boeken geweest die ik om die reden niet uitgelezen heb. Van de huidige erotische boeken heb ik dus geen enkele gelezen.

Rode oortjes horen wat mij betreft tot het verleden. Ik zoek andere zaken in boeken dan in mijn jonge jaren. Mijn Verboden vruchten bestaan op het moment alleen nog uit pure chocola met hazelnoten, paprika chips, blokjes belegen kaas en Engelse drop........

© Jannie Trouwborst, maart 2017.

Ik ben heel benieuwd naar de antwoorden van anderen. Wil je ook meedoen? Iedereen is vrij om de vragen te beantwoorden zoals hij of zij wil. Laat een link naar je eigen blog achter in de reacties onder het blog van Martha (KLIK HIER) of alleen je reactie. Zo kan iedereen lezen wat jij ervan vindt.

maandag 20 maart 2017

Met plezier lezen

Waar let jij op bij het lezen? Vraag 12 uit de serie #50books van Martha. Ter verduidelijking schrijft ze er nog bij:

Let jij op beschrijvingen? Of juist op dialogen? Let je op het uiterlijk van de personages? Let je op cliché-elementen of op bijzonderheden? Misschien let je wel op de eerste zin of op de laatste zin? Natuurlijk let je op de verhaallijn, maar waar let je nog meer op? Het is een heel ruime vraag, maar ik hoop dat je er iets moois van kan maken.

Laten we bij het begin beginnen: ik wil van een boek kunnen genieten. Dus als ik na 50 tot 75 pagina's nog steeds niet het idee heb dat het me raakt, dan houdt het op. Soms is me direct duidelijk wat er aan mankeert, een andere keer blijft het onduidelijk. Misschien ligt het ook aan mij: niet elk boek wordt door iedereen op dezelfde manier gelezen en wel of niet gewaardeerd. (Zie ook:  Lidewijde Paris - Hoe lees ik?) 

Waarom een boek mij wel bevalt, is gemakkelijker te beantwoorden.

- De eerste zin is heel belangrijk, de laatste vaak ook.

- Als ik ergens kromme tenen van krijg, dan zijn het onnatuurlijke dialogen.

- De verhaallijn moet zich als vanzelf ontwikkelen, zonder dat het opvalt. Meerdere verhaallijnen naast elkaar, die uiteindelijk bij elkaar komen spreken me het meest aan. Al is het dan soms wel goed opletten. (Losse eindjes zijn daarentegen storend).

- Op de middelbare school sloeg ik beschrijvingen, vooral van landschappen, kleding e.d., gewoon over. Ik vond ze saai en ze hielden het verhaal op. Nu geniet ik daar wel van. Zeker als een beschrijving van omgeving of weersomstandigheden aansluit bij de gebeurtenissen of de gevoelens van de hoofdpersonen.

- Beschrijvingen van situaties en gevoelens zijn een vak apart. Het mooist zijn die waarin je zelf veel moet invullen/bedenken. Waarbij je zonder al te veel uitleg toch in een bepaalde richting gedreven wordt.

- Het uiterlijk van personen vind ik doorgaans niet zo interessant. Summier is genoeg, gedoceerd is ook wel prettig. Niet ineens een "opsporing verzocht" omschrijving.

- Teveel personages kan een probleem zijn: zodra ik schema's moet maken om ze allemaal in hun onderlinge relaties te kunnen volgen, moet het boek wel veel andere kwaliteiten hebben, wil ik de moed niet opgeven.

- Cliché's kunnen erg storend zijn, maar een enkele cliché-uitdrukking is geen doodzonde.

Doorslaggevend is voor mij toch de schrijfstijl: mooie metaforen, poëtisch taalgebruik, alliteraties, symboliek, rake aforismen, filosofische opmerkingen, allerlei stijlfiguren. Dat soort zaken zijn voor mij "de kers op de taart" (om zelf ook nog even een onschuldig cliché te gebruiken).
Juist omdat het taalgebruik, de woordkeuze en de stijl belangrijk zijn voor me, ben ik huiverig voor vertalingen en lees ik het liefst oorspronkelijk Nederlands.

© Jannie Trouwborst, maart 2017.

Ik ben heel benieuwd naar de antwoorden van anderen. Wil je ook meedoen? Iedereen is vrij om de vragen te beantwoorden zoals hij of zij wil. Laat een link naar je eigen blog achter in de reacties onder het blog van Martha (KLIK HIER) of alleen je reactie. Zo kan iedereen lezen wat jij ervan vindt.

vrijdag 17 maart 2017

Joost van Driel - In het museum

Soms is het moeilijk om onder woorden te brengen hoe het komt dat een verhaal dat zo eenvoudig begint uiteindelijk zoveel verwarring en ongemak sticht. Hoewel? De eerste zin mag er zijn: "Nooit had David Schijndels durven hopen dat hij in een dinosaurus zou veranderen. De dag was niet slecht begonnen, maar dat het leven zo mooi zou eindigen...." Alle alarmbellen zouden af moeten gaan, maar als het verhaal meteen daarna teruggaat naar vele jaren vóór die blijkbaar beslissende dag, lees je argeloos verder.

David is het enige kind van Nico en Ida Schijndels. Hij woont met zijn ouders in een kleine Zeeuwse provinciestad waar zij een goede boterham verdienen in hun betere herenmodezaak. Ida zorgt voor de inkoop en de administratie en Nicolas is een uitstekende verkoper: hij betovert zijn klanten met zijn praatjes. Als David 6 jaar is, maakt hij voor het eerst een reis met zijn vader. Naar Amsterdam zeggen ze tegen Ida, maar David ontdekt dat ze in Brussel zijn. Het is hun geheim. Ze bezoeken er onder andere het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen. David maakt kennis met allerlei opgezette dieren, maar vooral de enorme collectie dinosauriërs spreekt tot zijn verbeelding. Het wordt een maandelijkse uitstap. Maar al snel zorgt zijn vader voor een oppas: Sarah. Wat hijzelf ondertussen onderneemt als David in het museum is, blijft doorgaans schimmig.

Het vertelperspectief ligt bij David en dat zorgt voor de vervreemding die je ervaart bij het lezen. Niet alleen heeft de jongen een levendige fantasie, hij geeft ons ook een duidelijk beeld van zijn ouders, hun geschiedenis, hun relatie en hun drijfveren. Niet als een kind, maar als een volwassene die terugkijkt en dat is eigenlijk ook precies wat hij doet, zoals op de laatste bladzijde zal blijken.

Het gaat niet goed met het huwelijk van zijn ouders. Zijn vader trekt er op uit om nieuwe handel op te sporen (zegt hij) en zijn moeder weet zich geen raad alleen en krijgt labiele aanvallen. Het kind schippert, troost en bemiddelt, maar wordt ondanks de liefde die beiden voor hem voelen niet echt gezien door zijn ouders. Zijn fascinatie voor de dinosauriërs, het uitgestorven leven, bezieling: hij raakt er door bezeten. Dan verdwijnt zijn vader definitief en zijn de bezoekjes aan het museum ook voorbij. Tot die dag waarmee het boek begint.... en we een slotakkoord krijgen te lezen dat je bij de keel grijpt.

Of zoals op de achterflap staat: "In het museum" is het verhaal van de liefde tussen een vader en zoon, van de fantasie van een jongen en het verraad van volwassenen, van het verborgen leven in dode fossielen."

Een bijzonder, teder en geheimzinnig boek over twee ongelukkige volwassenen en een eenzaam kind dat een schuilplaats zoekt in zijn fantasie.

Joost van Driel (1976) studeerde Nederlands aan de Rijksuniversiteit Leiden (1995-2000). Hij was als onderzoeker en docent werkzaam aan verschillende Nederlandse universiteiten en gespecialiseerd in middeleeuwse literatuur. Nu is hij leraar Nederlands aan een middelbare school in Middelburg. In het Museum is zijn debuut als romanschrijver.

Joost van Driel - In het museum. Antwerpen, Vrijdag, 2017. Pb., 160 pg. ISBN:978-94-6001-5205.

© Jannie Trouwborst, maart 2017.

dinsdag 14 maart 2017

Met een boek op de bank

"Wat is jouw favoriete leeshouding?", vraagt Martha ons als vraag 11 van dit jaar in de serie #50books (KLIK HIER). Vroeger zat ik op werkdagen best lang in het OV, altijd met een boek. Voor een werkende moeder een ideaal moment om even ongestoord te kunnen lezen. Nu ik niet meer reis, is de bank mijn favoriete plek: in een hoekje, kussen in de rug en benen op de bank. Het lijkt ideaal, er is echter één probleem: ik ben nogal snel afgeleid. TV, muziek, radio, straatlawaai, klussen bij de buren, gesprekken: ik kan dan niet meer van mijn boek genieten. Als mijn echtgenoot TV wil kijken, zoek ik een andere plek in huis op. Op mijn boekenzolder heb ik gelukkig nog een lekkere luie stoel met leeslamp staan. De tuin is 's zomers meestal ook geen goede plek, met blaffende honden en uitgelaten, spelende buurkinderen.

Het heeft er niet mee te maken dat een boek niet boeiend genoeg zou zijn. Ik wil gewoon niets missen. In de metro kon ik vroeger zonder problemen lezen als er twee mensen tegenover mij zaten die een taal spraken die ik niet verstond. Maar in het Nederlands? Nee, dat gaat dus niet. Ook al kies ik niet voor een bepaald TV-programma, als het eenmaal aan staat hoor ik tegen wil en dank alles wat er gezegd wordt. Tenzij het door de taal onnavolgbaar is en ik er met de rug naar toe zit.
Muziek zonder woorden zachtjes op de achtergrond gaat nog net, al heb ik het liever helemaal stil. Vogels zijn weer geen probleem, watervalletjes, omslaande golven op het strand, kletterende regen op het zolderraam: alle natuurgeluiden verhogen vreemd genoeg alleen maar de rust om te lezen.

Toch is het mij één keer overkomen dat ik zo opging in een avontuur van Broeder Cadfeael (van Ellis Peters) tijdens mijn treinreis dat ik bijna vergat uit te stappen. En ook als kind schijn ik in boeken verdwenen te zijn. Ik hoorde het niet als ik geroepen werd (of was ik Oost-Indisch doof?) en leek van ver te komen als het door begon te dringen dat er tegen me gesproken werd. Op de lagere school kon ik me kennelijk afsluiten voor de dappere voorleespogingen van mijn klasgenootjes, want ik was geregeld bladzijden voor omdat het verhaal zo spannend was. Natuurlijk zag de juffrouw dat en die gaf me dan prompt een beurt.... En 's avonds in bed lezen, met de zaklamp onder de deken, en het dan niet horen als je vader je trap op komt.

Iets om over na te denken: Wanneer ben ik dat kwijtgeraakt: de mogelijkheid om me af te sluiten voor de rest van de wereld en helemaal op te gaan in een boek? Want het was er ooit wel! Op de middelbare school? Toen ik niet zelf meer mocht kiezen wat ik wilde lezen? Of op de Bibliotheekacademie waar je leerde om tijdens het lezen op allerlei zaken te letten die een beoordeling op moesten leveren? En een handzaam referaat? Of heb ik al teveel gelezen om nog echt verrast en gepakt te worden door een boek?

Ik geniet nog wel van het lezen, maar die gefascineerdheid van heel lang geleden, die is er niet meer. Misschien is dat de prijs die je nu eenmaal betaalt bij het leren ontrafelen van de magie van een tekst.

© Jannie Trouwborst, maart 2017.

Ik ben heel benieuwd naar de antwoorden van anderen. Wil je ook meedoen? Iedereen is vrij om de vragen te beantwoorden zoals hij of zij wil. Laat een link naar je eigen blog achter in de reacties onder het blog van Martha (KLIK HIER) of alleen je reactie. Zo kan iedereen lezen wat jij ervan vindt.

donderdag 9 maart 2017

Judith Koelemeijer - Hemelvaart

15 augustus 1985, Maria Hemelvaart, is de dag die het leven van Judith Koelemeijer voorgoed een totaal andere wending zal geven. En niet alleen dat van haar, blijkt uit haar doordachte en integere boek over het verlies van haar vriendin Annette door een noodlottig ongeval. Op de laatste dag van wat eigenlijk een fantastische vakantie is geweest.

Het eindexamen is achter de rug, iedereen is geslaagd, het echte, vrije leven kan beginnen. En hoe kun je dat beter vieren dan met een avontuurlijke zomervakantie op een Grieks eiland? Zes meiden van rond de 18 jaar nemen het vliegtuig en de veerboot naar Paros. Ze installeren zich op de camping en "gaan helemaal los", al verstaat niet iedereen daar hetzelfde onder. Eigenlijk kennen ze elkaar niet zo heel goed, alleen Annette en Judith waren al echte vriendinnen voor de vakantie. Hoewel? Na het noodlottige ongeval blijft Judith met zoveel vragen zitten, dat ze zelfs daaraan gaat twijfelen.

Judith vertelt het tragische verhaal in 5 delen die samen 25 jaar omvatten. In elk deel worden stapjes gezet: in het levensverhaal van iedereen die de gevolgen van het ongeluk moet zien te verwerken en in het vinden van antwoorden op de vragen waarmee niet alleen Judith blijkt te worstelen.

Al gaat het in dit boek om een autobiografisch verhaal, het verwerkings- en rouwproces zal voor velen herkenbaar zijn. Intens verdriet, schuldgevoelens, vluchtgedrag, depressies, niets blijft de achterblijvers gespaard. Judith breekt haar studie af, zwerft een paar jaar rond, keert tijdelijk naar Paros terug. Corrie en Rein, de ouders van Annette, verkopen alles, zeggen hun baan op en vertrekken naar ook Paros, om daar te gaan wonen. Ze vinden er uiteindelijk niet wat ze hoopten, maar groeien in de verwerking van hun verlies gelukkig niet uit elkaar. Hun zoon Hans voelt zich niet gezien in zijn verdriet om zijn zus en leidt een poos een losgeslagen leven. 

Als Judith na verloop van jaren haar leven weer een beetje op de rails heeft, bekijkt ze het begin van het verhaal over Annette dat ze in de maanden na het ongeluk schreef. Ze weet dat ze er iets mee zal moeten doen om echt afscheid te kunnen nemen. Na overleg met de ouders van Annette besluit ze 25 jaar na die fatale dag opnieuw op onderzoek uit te gaan en alle betrokkenen op te sporen om met ze te praten: de vriendinnen van vroeger en de jongens die bij het ongeluk betrokken waren. Van broer Hans en de ouders van Annette wil ze meer weten over de Annette van voor het ongeval. Bij Griekse rechtbanken vraagt ze de stukken op, in Duitsland gaat ze op zoek naar de bij het ongeluk betrokken jongens. 

Wat haar opvalt is dat herinneringen kunnen verschillen en dat verhalen soms een eigen leven gaan leiden. Zoals verhalen die voor de betrokken het prettigst aanvoelen: dat het zo moest zijn, dat het de schuld van anderen was. Maar ze ontdekt ook dat ze maar één van de velen is die zich schuldig voelen, als ze achteraf bedenken hoe de dramatische afloop voorkomen had kunnen worden.

Een sentimenteel drama is het zeker niet, wel een aangrijpend verhaal. Niet alleen vanwege de dood die soms zo onverwacht en onverschillig toeslaat, maar ook door te laten zien, welke impact zoiets op iedereen heeft die er op de een of andere manier bij betrokken was, ook na 25 jaar nog. En daarbij is het zo goed geschreven dat je soms bijna vergeet dat je geen fictie leest, maar een puur en soms spannend verhaal over de werkelijke en persoonlijke gevolgen van een niet-te-ontkennen tragische gebeurtenis. 

Judith Koelemeijer - Hemelvaart, op zoek naar een verloren vriendin. Amsterdam, Atlas/Contact, 2013. Pb, 271 pg., isbn:978-90450-2182-9.

© Jannie Trouwborst, maart 2017.

Judith Koelemeijer (1967) is schrijver van literaire non-fictie. Met haar debuut de familiegeschiedenis Het zwijgen van Maria Zachea in 2001 oogst ze veel succes. In 2008 verschijnt de levensbeschrijving van Anna Boom en in 2013 het autobiografische verhaal Hemelvaart, wederom bestsellers. Op dit moment werkt zij aan de biografie van de Joodse Etty Hillesum (1914-1943) die in 2020 zal verschijnen bij Uitgeverij Balans. Een deel van de opbrengsten van Hemelvaart komt terecht in een fonds ter nagedachtenis aan haar vriendin Annette Sierhuis ( KLIK HIER).

maandag 6 maart 2017

Fouten in boeken, wat doe je ermee?

"Heb jij boeken gelezen die echte fouten in zich hadden en wat doe je daarmee?" luidt vraag 10 in #50books van Martha. Ze geeft ook wat suggesties: "Zo kun je de uitgever schrijven om de fout te laten herstellen. Of maak je zelf een lijstje en laat je dat voorin het boek liggen, compleet met pagina nummer? Of doe je daar helemaal niets mee?"

Laat ik eerst een onderscheid maken tussen schrijf,- type- en drukfouten aan de ene kant en anderzijds fouten binnen het verhaal en de schrijfstijl: naamsverwisselingen, anachronismen, onmogelijke volgorde van gebeurtenissen stijlfouten, kromme zinnen.

-De eerste soort fouten vind ik storend, maar als het er niet teveel zijn, probeer ik er overheen te lezen. Ik ga ze zeker niet melden en ook niet noteren. Zijn het er zoveel dat het mijn leesplezier dreigt te bederven, dan leg ik het boek weg. Maar ik onthoud wel de naam van de uitgever, want die behoort de eindcontrole te hebben.
 
- De tweede soort is lastiger. Gaat het om een enkel geval van bijvoorbeeld hij/zij verwisseling of de verkeerde voornaam dan hoort het bij 'een fout is menselijk'. Toch haalt zoiets je wel even uit het verhaal. Het moet dus niet te vaak gebeuren, want dan is het leesplezier weg.
Bij grove anachronismen of als de schrijver blijkbaar zelf het verloop van de rode draad in zijn verhaal is kwijtgeraakt, haak ik af. En ook als de schrijfstijl belabberd is. Dan onthoud ik niet alleen de naam van de uitgever, maar ook die van de schrijver: sorry, geen tweede kans. Er zijn genoeg echt goede boeken.

Maar actie richting uitgever of auteur? Nee, dat niet. Bij grove fouten is het verspilde moeite. Een tweede druk lijkt me een illusie voor dergelijke boeken...
En de kleine vergissingen? Er zijn vast anderen die dat heel trouw melden en serieuze auteurs zien het achteraf waarschijnlijk zelf ook wel. En als het niet herzien wordt in een volgende druk? Ach, als ik er mee kon leven, zal dat voor anderen ook wel gelden.

Dus Martha: nee, ik doe er niets mee. Ik leer er wel van. Voor sommige uitgevers en schrijvers geldt: einde verhaal! 

© Jannie Trouwborst, maart 2017. 

Ik ben heel benieuwd naar de antwoorden van anderen. Wil je ook meedoen? Iedereen is vrij om de vragen te beantwoorden zoals hij of zij wil. Laat een link naar je eigen blog achter in de reacties onder het blog van Martha (KLIK HIER) of alleen je reactie. Zo kan iedereen lezen wat jij ervan vindt.