donderdag 16 juni 2022
Vrouwkje Tuinman - Tijdelijk verblijf
zondag 14 november 2021
Wim Hofman - In de sneeuw geboren
Voor de 27ste Week van het Zeeuwse Boek (10-20 november 2021) schreef Wim Hofman (1941) het Boekenweekgeschenk In de sneeuw geboren. Na afloop van de Zeeuwse Boekenweek is het geschenk te koop in de boekhandel.
Elk jaar worden er in deze week meerdere prijzen uitgereikt aan Zeeuwse schrijvers en schrijvers van boeken over Zeeland. Zo is er o.a. een Publieksprijs en een Prijs van de Zeeuwse Boekhandels. De belangrijkste prijs, de Juryprijs, is dit jaar voor het laatst verschenen boek van Wim Hofman: We vertrekken voor het licht is - Hofmans vertellingen, een bundel autobiografisch getinte verhalen. De 80-jarige Hofman mocht al vele prijzen ontvangen voor zijn werk. Behalve schrijver en dichter is hij ook beeldend kunstenaar. Zijn boeken illustreert hij zelf.
Zijn leven lang heeft Hofman dagboeken bij gehouden. Helaas zijn ze niet allemaal bewaard gebleven.“Ik hield een dagboekje bij, maar dat is verdwenen. Veel verdwijnt, zoals ook veel herinneringen. Ze zinken weg. Misschien omdat ze onbelangrijk zijn. Soms is het maar goed ook. Vooral als je terug probeert te denken aan je kinderangsten en aan pijn. Maar al vergeet je veel en denk je achteraf dat het meeste van wat je deed en dacht niet zo belangrijk was: alles wat je overkomt laat wel wat sporen na en heeft gevolgen. Ik denk dat ook allerlei onbenullige dingen die ik deed me uiteindelijk gevormd hebben tot wat ik nu ben.”
In de sneeuw geboren bevat de herinneringen van Hofman aan zijn vroege jeugd in Vlissingen en Valkenswaard. Daarbij is veel aandacht voor de verwoestingen van de oorlog en later de watersnoodramp. Hoewel hij zijn dagboekje niet kon raadplegen is het verhaal heel visueel en gedetailleerd opgeschreven. Wie van "na de oorlog" is, krijgt zo een duidelijk beeld van hoe zwaar het geweest moet zijn in die jaren. De verwoestingen zijn vaak wel bekend en het resultaat van de Wederopbouw ook. Maar juist die moeilijke, tussenliggende jaren belicht Hofman in dit boekje.
Toch is het geen zware kost. Geschreven door de ogen van een schooljongen en met hier en daar droogkomische opmerkingen en observaties, is het een fijn boekje om te lezen.
Het Zeeuws Archief heeft voor de zwart-wit foto's uit deze periode gezorgd en Hofman maakte er toepasselijke illustraties bij.
Wim Hofman - In de sneeuw geboren. Middelburg, De Drukkery, 2021. Pb, 96 pg., ills. ISBN:9789493220140
© Jannie Trouwborst, november 2021.
vrijdag 26 april 2019
April 2019: wat las ik?
De Boekenweek
Het boekenweekgeschenk van Jan Siebelink - Jas van Belofte is voor mij om andere redenen interessant dan voor de meeste lezers. Hoe dat zit lees je HIER.
Daar lees je ook dat ik De Tuinkamer van Lilian Blom wilde herlezen. Dat heb ik ook gedaan en ik was opnieuw diep onder de indruk. Ik sta nog helemaal achter mijn recensie uit 2007. Je vindt hem HIER.
Naar de boekenweek keek ik halsreikend uit, omdat er een nieuw boek van Jan van Mersbergen uitkwam: De rijkdom van Altena. Het stelde bepaald niet teleur! Voor zijn boeken maak ik graag een uitzondering op mijn voorgenomen blogpauze. Een uitgebreide recensie komt binnenkort.
Tussendoor
Voor op mijn nachtkastje kreeg ik van een lieve vriendin Arita Baaijens - Paradijs in de polder omdat ze wist dat ik zo genoten had van haar Zoektocht naar het paradijs over haar omzwervingen door de Altaj in het hart van Centraal-Azië. Mijn bespreking van Zoektocht naar het Paradijs vind je HIER. In Paradijs in de polder vertel ze haar lezers nog maar eens in een zeer uitgebreide inleiding wat haar drijfveren waren voor haar ontdekkingsreizen en wat ze er allemaal van geleerd heeft. Die ervaringen wil ze inzichtelijk en toepasbaar maken voor haar lezers in hun eigen omgeving, alleen of samen met anderen. Aan de hand van tientallen oefeningen spoort Anita Baaijens de lezer aan om de mobiele telefoon uit te zetten en contact te maken met Nederlands landschap. Onze zintuigen zijn daarbij het belangrijkste gereedschap. Ook laat ze zien wat ‘deep maps’ zijn, hoe je ze maakt en wat ze vertellen over een plek. ‘Paradijs in de polder’ moedigt je aan te struinen, te dolen, gedachtesprongen te maken, vanzelfsprekendheden los te laten, je te verwonderen, en op ontdekkingsreis te gaan in eigen land.
Novelle
Dit keer geen dichtbundel. Ik veroorloofde mezelf een ander zijsprongetje en koos voor een uit het Frans vertaald boekje: Philippe Claudel - Tot ziens meneer Friant. De
combinatie van de poëtische en nostalgische tekst en de sfeervolle,
toepasselijke schilderijen van Émile Friant maken er een juweeltje
van. Om met Claudel zelf te spreken:"Ik ben heel erg aan dit boek gehecht. Het is wellicht de mooiste tekst die ik ooit heb geschreven. De taal is soepel en poëtisch, muzikaal en vloeiend als een rivier, het is de taal van de tijd en het heimwee, het licht en de geuren. Als ik slechts één werk mocht overhouden van alles wat ik heb geschreven, dan zou het zonder twijfel dit boek zijn."
In deze prachtige novelle keert Philippe Claudel terug naar het Frankrijk van zijn jeugd. Aan de hand van zijn herinneringen en met behulp van de wonderlijke schilderijen van de Franse schilder Émile Friant schrijft Claudel vol tederheid over zijn grootmoeder en haar verdwenen wereld.
En verder
Marente de Moor - Foon
Daarover wat meer dan over de rest. Het is dan ook een intrigerend boek. Het is de eerste roman dat ik van haar las. Van haar moeder Margriet de Moor las ik meer: De verdronkene (KLIK HIER) en De schilder en het meisje (KLIK HIER). Het blijkt een totaal andere schrijfster te zijn dan haar moeder. Ik moest er even aan wennen.
Samenvatting
Soms klinkt het als trompetgeschal. Soms als een voorwereldlijk beest. Het is iets tektonisch, zeggen Nadja en Lev ter geruststelling tegen elkaar. Iets meteorologisch, wellicht. Maar deze duistere klanken hingen niet altijd in de lucht boven hun huis in de Russische bossen. Ooit dreef het biologenechtpaar er een asiel voor verweesde berenwelpen, maar de vrijwilligers komen niet meer, en terwijl Lev zijn geheugen verliest, strijdt Nadja tegen haar herinneringen. Waar is iedereen gebleven? Wat gebeurde er in het jaar waaraan ze liever niet meer denkt?
Foon laat zien hoe eenzame mensen, ver van de ontwrichte samenleving die ze zijn ontvlucht, zich verhouden tot hun geliefden, tot de geschiedenis en tot de dierenwereld waarvan ze deel uitmaken. Als alle zekerheid wegvalt, is het de verbeelding die hen overeind houdt.
Aanvankelijk had ik het een beetje moeilijk met dit verhaal. Tot ik me realiseerde dat ik als lezer helemaal overgeleverd was aan de stem van de ouder wordende vrouw Nadja. Ik moest zekerheden loslaten en meebewegen met het verhaal, want fantasie en werkelijkheid konden niet onherroepelijk van elkaar gescheiden worden. En toen ik dat deed, werd het een interessant en leerzaam verhaal. Ik werd met mijn neus op het feit gedrukt dat ik van de geschiedenis van Rusland niet genoeg weet. Ik vermoed dat ik daardoor ook zaken miste. Maar het verhaal is er niet minder intrigerend door. Niet het geluid is het dat de spanning in het boek brengt, maar de gedachtenstroom van Nadja. Wat is er gebeurd in het jaar waar ze niet meer aan wil denken? Wat droomt ze? Wanneer is ZIJ in de war in plaats van haar man Lev? Wie is die fantasiemachinist en wat is zijn rol? Vreemde verschijnselen (stroomuitval, op hol slaande meters, zelfs het terugkerende geluid, de Foon) aanvaard ik als lezer zonder er lang bij stil te staan. Die zijn minder belangrijk dan een andere geheim dat Nadja probeert te verdringen, maar dat als een dreigend onweer steeds dichterbij komt en uiteindelijk losbarst.Het laatste hoofdstuk is voor mij het mooiste. Nadja vertelt graag verhalen en sprookjes. En in dit hoofdstuk begint elke nieuw stukje met: Er was eens een vrouw die rende om de trein te halen. Voor wie een beetje thuis is in de Griekse mythologie is het einde geen open einde....
En nu?
Ik las Het Bureau 1 - Meneer Beerta uit. En ben inmiddels in het tweede deel bezig. Over Het Bureau verschijnen onregelmatig, aparte blogs. Met label #HetBureau. (Zie HIER).
Kiezen uit mijn lange lijst met aanraders en tips is moeilijk. Ik koos Margriet van de Linden - De liefde niet. Daar ben ik dus nu mee bezig. Maar volgende maand komt er ook weer een boek uit mijn archief van een onterecht vergeten auteur.
© Jannie Trouwborst, april 2019.
dinsdag 2 april 2019
Jan Siebelink, Louis Ferron en Lilian Blom
![]() |
| Louis Ferron 1942-2005 |
Maar hoe vallen deze twee vaststellingen samen? Toeval bestaat niet, maar toch. In de lijst van Bakker wordt Lilian Blom genoemd, die in 2007/2008, een jaar nadat Gerbrand Bakker met zijn Boven is het stil de Debutantenprijs won, op de longlist van deze prijs stond met De Tuinkamer. Een onvergetelijk boek. Het is het ontroerende verslag van de laatste weken uit het leven van Louis Ferron, op zijn verzoek opgeschreven door zijn vrouw Lilian Blom. (Ook toen Vrouwkje Tuinman vertelde over Klaar dat ze bezorgde voor haar partner Starik, moest ik eraan denken. Nog meer toeval.)
Zo leest iedereen het boekenweekgeschenk met een andere focus. Voor mij werd Loetje IJzertje een belangrijke figuur, toen ik hoorde wie ermee bedoeld was. Door De Tuinkamer ken ik zijn persoonlijke geschiedenis en nu kan ik kijken of het beeld dat Siebelink van hem schetst daarmee overeenkomt. En dat spoort me aan nogmaals het prachtige boek van Lilian Blom te lezen. Het boek dat ik destijds naar aanleiding daarvan van Ferron las, zal ik niet herlezen, dat was nogal pittig. Maar van beide boeken heb ik de besprekingen uit het archief van mijn oude blog gehaald en hier opnieuw geplaatst.
Wie ze wil lezen: De Tuinkamer van Lilian Blom KLIK HIER en Het overspelige gras van Louis Ferron KLIK HIER.
Jan Siebelink - Jas van Belofte. Amsterdam, CPNB 2019. Geb., 93 pg. isbn:
9789059654679.
© Jannie Trouwborst, april 2019.
In mij archief zitten nog meer besprekingen van de boeken die op de Namenlijst van Bakker staan. Ik zal de komende tijd eens kijken welke voor herplaatsing in aanmerking komen.
zondag 9 april 2017
Herman Koch - Makkelijk leven
In dit blog combineer ik een vraag van Martha in de serie #50books (KLIK HIER) met een korte beoordeling van Makkelijk leven van Herman Koch. Want wat wilde ze weten?
Vraag 14: Heb jij het boekenweekgeschenk al gelezen?
Dat is een hele goeie vraag. In dit geval: ja. Maar als ik in mijn kast kijk? Ik mag mezelf de trotse eigenaar noemen van bijna alle boekenweekgeschenken vanaf 1939 (op 3 na). Daarnaast veel kinderboekenweekgeschenken en vanaf 1988 bijna alle boekenweekessay's. Heb ik die dan ook allemaal gelezen? Nee. Als ik er zo langs kijk, valt me op dat ik van de oudere er beduidend meer gelezen heb dan de laatste jaren. Vaak begon ik wel enthousiast, maar verschoof de interesse al snel naar de aangeschafte boeken en beloofde ik mezelf later het boekenweekgeschenk te lezen. Nu neem ik er nog wel eens een mee voor in de trein: handzaam en uit te lezen op de heen- en terugreis.
Ik herinner mij Hella Haasse - Oeroeg, Hubert Lampo - De goden moeten hun getal hebben, Henri Knap - De ronde van '43 (heeft mijn zoon op zijn literatuurlijst gezet), Maarten 't Hart - De Ortolaan, Remco Campert - Sombermans actie, Biesheuvel - Een overtollig mens, e.a. Latere uitgaven las ik minder vaak, soms wel het essay (Renate Dorrestein - Laat me niet alleen of Jeroen Brouwers - Sire, er zijn geen Belgen, bv). Het voelde geregeld alsof er in latere jaren minder aandacht aan het schrijven van het geschenk was besteed, waardoor ik de belangstelling na enkele bladzijden verloor. Of ik kende al ander werk van de schrijver, waar ik niet bijster enthousiast over was en dan liet ik het lezen maar zitten. Anna Enquist - De ijsdragers en Bernlef - De pianoman herinner ik me dan weer wel.
En nu is er dus Herman Koch. Over Het diner was ik wel enthousiast. Maar Zomerhuis met zwembad viel me tegen. Daarna heb ik eigenlijk nooit meer iets van hem gelezen. Maar het redelijk dunne Makkelijk leven haalde me over het toch nog eens te proberen. Iedereen is zo enthousiast over De greppel, misschien moest hij maar een tweede kans krijgen. Mag ik eerlijk zijn? Ja dat moet toch eigenlijk wel in een blog met recensies: het viel me tegen. Natuurlijk kun je stellen: je mag van zo'n gelegenheidsboekje ook niet teveel verwachten, maar dan ik denk aan het verschil met "vroeger". Ik heb echt het idee, dat het toen een hele eer was het geschenk te mogen schrijven en daar ging men eens goed voor zitten, om iets moois en degelijks af te leveren, een visitekaartje voor de rest van het oeuvre. Niet iets dat tussen neus en lippen door eventjes afgeraffeld moet worden.
Is het zo erg met Makkelijk leven? Nee, dat nou ook weer niet. Het verhaal boeide me in elk geval meer dan andere geschenken. De inhoud laat ik hier verder achterwege, daar is al genoeg over geschreven. Ik heb het helemaal uitgelezen en dat zegt ook wat. Er staan heerlijke, echte Koch-zinnen in:
"Zelf ben je je veel sterker bewust van je afwezigheid dan anderen. Het geeft alvast een inkijkje in de tijd die na jou komt, wanneer je er niet meer bent. Ook dan zullen de mensen al snel weer over hun vakantieplannen doorpraten. Over de laatste films. Waarschijnlijk al tijdens het tweede glas wijn in de koffiekamer van het rouwcentrum."
Er zitten hilarische stukjes in die nog iets laten zien van de Jiskefet-humor van lang geleden. Als de kleinkinderen op bezoek zijn en volgestopt worden met alles wat hun moeder absoluut niet goed gevonden zou hebben. Of de manier waarop de hoofdpersoon doordraait in zijn gemaal en gefantaseer en dat op miraculeuze wijze kan doen uitmonden in absurde en onlogische conclusies die nergens op gebaseerd zijn.
Er valt dus heus wel wat te genieten, maar nu ook weer niet zoveel dat het een aanbeveling is voor me om weer eens een ander boek van Koch te lezen. Al zul je mij niet snel horen zeggen dat vroeger alles beter was, ben ik toch bang dat dat voor de boekenweekgeschenken wel op gaat.
Ik ben benieuwd welk boekenweekgeschenk jij helemaal hebt uitgelezen. Laat het gerust weten in een reactie hier onder.
Herman Koch - Makkelijk leven. CPNB, 2017. Geb., 95 pg., isbn:978-90-5965-4112.
© Jannie Trouwborst, april 2017.
Ik ben heel benieuwd naar de antwoorden van anderen. Wil je ook meedoen? Iedereen is vrij om de vragen te beantwoorden zoals hij of zij wil. Laat een link naar je eigen blog achter in de reacties onder het blog van Martha (KLIK HIER) of alleen je reactie. Zo kan iedereen lezen wat jij ervan vindt.
maandag 14 maart 2016
Boekenweekgeschenken: een verzamelobject?
Boeken waren vroeger naar verhouding veel duurder. In een arbeidersgezin lagen de prioriteiten nu eenmaal elders en daarom beperkte de boekenvoorraad zich bij ons thuis tot de boeken uit de Arbo-reeks (van de Arbeiderspers), zowel voor volwassenen, als voor de kinderen. Aangevuld met af en toe een Margriet zomer- of winterboek of een boek van mijn grootouders voor een verjaardag. Een boekwinkel bezochten we nooit, dus ook niet in de Boekenweek. Zelfs een bibliotheekabonnement bleek te duur.
Het eerste echte Boekenweekgeschenk dat ik zelf ontving en waarvoor ik ook zelf speciaal een boek ging kopen in de Boekenweek was De Ortolaan van Maarten 't Hart (1984). Inmiddels staan vrijwel alle ooit verschenen Boekenweekgeschenken hier in de kast en ook een groot deel van de bijbehorende essay's. Met daarbij de overzichtsuitgaven: De vijftig Boekenweekgeschenken (1985) en De literaire Boekenweekgeschenken 1984 - 2000.
Ik koop geregeld boeken in de boekwinkel en uiteraard ook in de Boekenweek om mijn verzameling up-to-date te houden. Maar ik moet bekennen dat ik ze niet allemaal gelezen heb. Soms neem ik nog wel eens een oudere uit de kast om te (her)lezen en enkele zijn me dierbaar, maar vaak genoot ik meer van het bijbehorende essay dan van het geschenk. Zoals van Laat me niet alleen van Renate Dorrestein of Sire, er zijn geen Belgen van Jeroen Brouwers.
Wij hebben in ons dorp geen boekwinkel, dus bestel ik mijn boeken via de mail bij mijn boekhandelaar in Sas van Gent. Woensdag ga ik ze ophalen, samen met Broer van Esther Gerritsen en Zink van David van Reybrouck. En ik weet nu al dat ik ze deze keer allebei ga lezen. Roxy vond ik geweldig, dus van Broer verwacht ik veel. En over Moresnet (waar het essay over gaat) zag ik al eens een documentaire. Een intrigerend gebiedje dat als vrijstaat ook nog eens vlakbij de plek lag waar Stefan Brijs De engelenmaker situeerde....
Op vraag 11 van Hendrik-Jan (KLIK HIER):
Ga je in de boekenweek speciaal naar de boekwinkel voor het boekenweekgeschenk?
kan ik dus volmondig "JA" antwoorden.
En trouwens ook in de Week van het Zeeuwse boek (1ste week van november) voor het Zeeuwse boekenweekgeschenk, aangeboden door de Zeeuwse boekhandelaren. Het laatste werd geschreven door Franka Treur. Maar niet Zeeuwen mogen ook een boek komen kopen hoor! In die week wordt tevens de Zeeuwse Boekenprijs uitgereikt.
Daar ben ik trouwens wel nieuwsgierig naar: hebben andere provincies ook een eigen boekenweek incl. geschenk en of prijs?







