Bert Voeten – De tijd te lijf en andere gedichten

Mei 2009 – Waardering: 7,0.

                                                   

De dichter:

Lambertus Hendrikus Voeten (Breda, 6 juli 1918 – Amsterdam 26 december 1992) was een Nederlands dichter en vertaler. Voeten was getrouwd met Marga Minco en werkte ook onder de pseudoniemen B. van Beenen, Hans van den Bosch en Leo H. van der Mark. Hij vertaalde diverse toneelstukken, onder andere van Shakespeare, Kalidasa en Molière. (Voor meer info, zie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Bert_Voeten of http://www.schrijversinfo.nl/voetenbert.html).

                                                 

De bundel:

De tijd te lijf dateert uit 1961 en bevat hoofdzakelijk poëzie geschreven in 1959 en 1960. Vanwege het thema zijn ook enkele oudere gedichten opgenomen. Na de eigen gedichten zijn nog 9 vertaalde gedichten opgenomen, waarvan 4 van de Israëlische dichter David Rockeah.

Enkele gedichten uit deze bundel, voorgelezen door Bert Voeten zelf kun je beluisteren op de VPRO boekensite. (http://boeken.vpro.nl/afleveringen/40125337/).

                                                        

Leeservaring:

Bert Voeten schrijft geen gemakkelijke poëzie. Mijn eerste lezing van de dichtbundel verliep moeizaam, maar riep wel een verlangen naar beter verstaan op. Het thema was ondertussen duidelijker geworden: het leven is eindig, wat we ook proberen en hoe we de onze toebedeelde tijd ook te slim af proberen te zijn: we gaan onherroepelijk dood. Maar we leven NU, beleven ons leven, met in de verte een doel dat we liever vergeten: ons sterven. De betekenis van de titel is tweeledig: we worstelen met de ons beperkt toegemeten tijd en deze tijd is ons gegeven in een beperkt houdbaar lichaam.

Het klinkt somber, maar toch is dat niet de teneur van de hele bundel. Vrolijk, humoristisch wordt het nergens. Het blijft een serieus thema. Maar er spreekt energie uit het verzet tegen het onvermijdelijke of de hardnekkigheid van de ontkenning van de uiteindelijke ontknoping, de aansporing NU te leven en zo even de afloop te vergeten. Het zijn gedichten die je moet leren kennen. Die je eerder voelt dan volledig begrijpt. Maar dat is niet erg: zo heb je er lang plezier van.

                                                         

EVEN

                                                 

Door de open vensters ademt

ontspannen het huis. Ik zie

mijn vrouw voor de spiegel een rode

blouse passen – verwachting

maakt haar jong als

de eerste dag. Ik hoor

het kind de trap op komen

met een mond vol vragen. Buiten

in de zomerdroogte zijn alle

geluiden rond en verend.

                                                

Aan lange draden van licht

zweven de akrobatische

vogels. Bomen staan in

wonderen te geloven.

En de wandelmensen maken

hun oude benen wijs

dat het groene leven nooit

meer eindigt. Even woont men

vreesloos en zonder verleden

in zijn eigen lichamelijkheid.

                                                 

POËZIE

                                                         

Een klinkende woning openstoten

een huid van taal blootstellen

aan weer en wind.

                                               

Woorden vinden

naar het hart van de werkelijkheid

langs de weg van de meeste weerstand.

                                                  

AUBERGE TROUVILLE

                                                           

In hemdsmouwen zit de zondag

onder de parasols,

kauwend, zwetend –

een welvaart met nieuwe bretels.

                                                            

Tussen de bomen is het dik

van mosselgeur.

De schelpen sperren de bek.

De cider plonst op de tong.

                                                

Oorlogend om de tafels

de wespen. De natuur,

onhebbelijk eerlijk, houdt

de angel geslepen gereed.

                                                                

BERT VOETEN.  

                                                      

Amsterdam, Bezige Bij, 1961. Paperback, Literaire Pocket nr. 64, 1^e dr., 71 p. (Antiquarische en tweedehands nog verkrijgbaar).

                                                                  

© JannieTr, 5 mei 2009.

Remco Campert – Het satijnen hart

April 2009 – waardering: 8,0.

                                                     

Samenvatting:

De bejaarde en beroemde schilder Hendrik van Otterlo leidt een teruggetrokken bestaan. Twintig jaar daarvoor heeft zijn grote liefde, Cissy, hem verlaten. Sindsdien is hij niet meer in zijn atelier in Weesp geweest; het echte schilderen heeft hij eraan gegeven. Inwendig klagend brengt hij zijn dagen somberend door, alleen nog bijgestaan door een oude kunstbroeder en een halfzuster -onnadrukkelijk krijgt in hun portrettering de doorwerking van de oorlog gestalte. Het bericht van het overlijden van Cissy zet echter een verandering in gang. Hij beseft op den duur dat hij het leven terwille van de kunst aan zich voorbij heeft laten gaan. Hij heropent zijn atelier en werpt zich opnieuw op de kunst. In een afgewogen stijl, effectief omspringend met de grammaticale tijden binnen het ik-perspectief, met trefzekere dialogen, wordt dit verhaal over een hoogmoedig kunstenaar die het leven versmaadde verteld. Een mooie, contemplatieve roman over kunstenaarschap, overwonnen doodsangst en de uiteindelijke heromarming van het leven (bron: Biblion).

                                                        

Over het boek:

Niet lang na Een liefde in Parijs verscheen er opnieuw een roman van Remco Campert: Het satijnen hart. Het thema is vergelijkbaar: met nostalgie/spijt terugkijken op wat voorbij is en niet meer veranderd kan worden en denken over: hoe nu verder. De uitwerking van het thema is echter heel anders. Omdat er genoeg recensies en analyses over het boek zelf op internet te vinden zijn, wil ik me hier beperken tot de verschillen en overeenkomsten tussen beide boeken.

De hoofdpersoon van Een liefde in Parijs, Richard Sanders, is iets jonger dan die uit Het satijnen hart, Hendrik van Otterlo. Beide zijn kunstenaar: Richard is schrijver, Hendrik schilder. Richard is teleurgesteld in de kunst, omdat die niet de erkenning gebracht heeft waar hij op hoopte en hem een deel van zijn leven ontnomen heeft. Hendrik is vastgelopen in de kunst omdat hij hardnekkig weigerde het echte leven en daarmee de liefde toe te laten in zijn kunst. Richard vermoedt dat hij een ander en beter leven gehad zou hebben zonder de kunst. Voor Hendrik is leven zonder kunst ondenkbaar: de kunst is zijn bestaansrecht. Zonder de plot van Een liefde in Parijs te verklappen (moeilijk!): het door hem verwaarloosde, echte leven haalt hem in en geeft hem een tweede kans. Toch nog een happy-end? Omdat de kunst hem teleurstelde? Of een open-end?

Bij Hendrik is er zeker sprake van een happy-end. Door ondanks de spijt te accepteren dat de liefde een rol behoort te spelen in een compleet leven, dat hij van Cissy en Cissy van hem gehouden heeft, krijgt de liefde ook een plaats in zijn kunst en komt hij over het dode punt heen dat hem 20 jaar belemmerde, sinds het verdwijnen van Cissy. En daarmee kan zijn kunst weer zijn bestaansrecht worden.

                                          

Campert houdt er niet van als zijn boeken beschouwd worden als autobiografische verhalen. Maar hij geeft wel toe, dat zijn thema’s nauw aansluiten bij wat hem beweegt. De manier waarop hij het verwoordt is echter fictie: eigen herinneringen, die van anderen of verzonnen mogelijkheden wisselen elkaar af. Mij viel op, dat Richard hetzelfde beroep (schrijver) had, maar dat het boek in de derde persoon geschreven was: dat schept bij het lezen meer afstand tussen auteur en hoofdpersoon. Ook werd er o.a. een stuk opgenomen waarin Richard n.a.v. een interview hardop nadacht over de hype om het werk van een schrijver toch vooral te beschouwen als een verkapte autobiografie. Hendrik van Otterlo had een ander beroep: schilder. Dat boek was in de ik-persoon geschreven, alsof de afstand door het beroep al voldoende was om niet geassocieerd te worden met de hoofdpersoon. (Maar als dichter voelt Campert zich wel nauw verwant aan de schilders).

In een interview vertelde Campert dat hij niet tevreden was over Een liefde in Parijs en er daarom via een (voor sommigen) discutabele plot een eind aan breidde en opnieuw begon met Het satijnen hart. Het is waarschijnlijk ook meer een boek naar zijn hart: hij begint de belemmeringen van het ouder worden te merken, weet wat het is om een writersblock (jaren 70 en misschien later nog wel eens) te hebben en probeert zijn leven tot de laatste snik in dienst te stellen van de kunst. Maar hij is geen Hendrik van Otterlo, benadrukt hij: er zijn ook nog andere dingen in het leven en die wil hij, zeker nu er elke dag Nieuwe herinneringen bij komen en de toekomst niet veel meer brengen kan, niet voorbij laten gaan.

Wie het lezen van deze roman(s) goed bevallen is, kan ik de DVD-video Tijd duurt één mens lang, een filmportret van Remco Campert, aanraden. En de dichtbundel Nieuwe herinneringen. Die zit als CD, door Campert voorgelezen bij deze DVD, maar ik vond het toch prettiger die zelf te lezen.

                                                 

Leeservaring:

Het hoeft geen betoog meer, dat ik ook dit boek met plezier gelezen heb. Net als de vele andere boeken, waarvan ook een verslag op deze site te vinden is. Er liggen er op dit moment zelfs nog een aantal te wachten. Ik hoop dat hij op 28 juli een prettige 80^ste verjaardag zal vieren, temidden van allen die hem een warm hart toedragen. En dat iemand hem namens heel veel lezers zal bedanken voor meer dan 60 jaar schrijverschap.

                                        

Amsterdam, Bezige Bij, 2006. Geb., 190 p. isbn: 90-234-1924-3. (Nieuw en 2dehands volop verkrijgbaar).

                                               

© JannieTr, 1 mei 2009.

Martin Bril – De Franse slag

April 2009 – waardering: 7,5.

                                                                                                                

Inleiding:

Martin Bril is dood. Niet geheel onverwacht, want hij was al geruime tijd ernstig en ongeneeslijk ziek, begrijp ik uit de media. Maar toch is Nederland geschokt. De afgelopen week was het onmogelijk een krant open te slaan of de TV aan te zetten zonder dat zijn naam voorbij kwam. Natuurlijk was hij te jong (49 jaar), maar dat lot treft meer mensen, zelfs schrijvers. Toch was dat niet de teneur van de krantenartikelen, forumberichten en TV-programma’s. Vrienden en collega’s spraken en schreven met warme sympathie over hem, maar ook dat was niet de reden voor de algemeen heersende verslagenheid. Die kwam vooral voort uit het besef dat er met zijn dood een einde kwam aan zijn columns in de Volkskrant (en vroeger Parool).

                     

Martin Bril werd alom beschouwd als de chroniqueur van het dagelijks leven in het huidige Nederland. Uit de reacties van Volkskrantlezers bleek, dat ze zich niet kunnen voorstellen de dag te moeten beginnen zonder zijn bijdrage. Iemand schreef: “Martin was de man die in zijn columns het gewone bijzonder en het bijzondere gewoon maakte”. Vrienden en collega’s probeerden elkaar te overtreffen in het benoemen van zijn literaire kwaliteiten. Toch ontving hij pas op de valreep (in 2009) twee literaire prijzen: de Max Pam-oeuvreprijs en de Bob den Uyl-prijs voor zijn boek De kleine keizer (2 dagen voor zijn dood). Maar goed. Ik heb dus geen abonnement op de Volkskrant. Die columns kende ik dus nog niet. Wel stond er al 5 jaar een boekje met zijn naam op de rug in mijn kast met de titel De Franse slag. Mijn man kreeg het van onze kinderen toen hij 60 werd, als opwarmertje voor een reisje naar Parijs. Het boekje bleef echter ongelezen en van het reisje naar Parijs is ook nog niets gekomen. Maar dat terzijde.

Hoogste tijd dus voor De Franse slag. Om vast te kunnen stellen of alle lofuitingen aan zijn adres terecht zijn en of dat boekje misschien al veel eerder uit de kast gehaald had moeten worden.

Inhoud:

Martin Bril heeft net als vele andere Nederlanders een huisje in Frankrijk. Heerlijk natuurlijk, maar het brengt ook allemaal werk en 'leuke zorgen' met zich mee. In deze verhalen vertelt hij er over: rond klungelen op het erf, hout zagen, iedere dag vijftien kilometer naar het dichtstbijzijnde dorp rijden om brood en de krant te kopen, een praatje maken met de boer ('Iedere Nederlander met een tweede huis in Frankrijk heeft een boer'), ontmoetingen met Nederlanders in den vreemde, het weer (storm, regen, onweer en hittegolven), een verregend Hollands echtpaar in een Frans café, stroomstoring, rommelmarkten, de Franse middenstand in de vorm van bakkers, cafébazen, postbodes, metselaars en aannemers. Daarnaast wat impressies uit Parijs: twee Hollandse dames voor het Louvre, de crypte van Napoleon. (Bron: Biblion).

                                                                                   

Leeservaring:

In het boekje staat een groot aantal korte verhalen (ongeveer tweeënhalve pagina). Misschien zijn het columns geweest, maar dat staat nergens vermeld. Ze gaan allemaal over het leven in Frankrijk (zie boven) en zijn luchtig van toon. De humor is nooit ver weg en ook de melancholie komt soms om de hoek kijken. Ik begrijp de lofuitingen nu beter: zijn observaties van Hollanders in Frankrijk en de verhalen die hij naar aanleiding daarvan weet te vertellen zijn heerlijk om te lezen. Zoals die over twee Hollandse vrouwen die elkaar tegenkomen in een Frans dorpje. Je ziet het gebeuren. Met mededogen vertelt hij echter over het dagelijks leven van de Franse plattelanders en hun sombere toekomst, zonder zwaar op de hand te worden. Vertederend zijn de stukjes waarin zijn nog jonge dochters voorkomen.

Het boekje is me dus beslist niet tegengevallen. Ik wilde er af en toe een stukje uit lezen, maar ik kon het na twee verhaaltjes al niet meer weg leggen en heb het in twee dagen uitgelezen. Dat ik het zolang in de kast heb laten staan is nu dus eigenlijk een voordeel gebleken: terwijl iedereen wanhoopt, omdat er niets nieuws meer zal verschijnen van Martin Bril, heb ik nog een heleboel te lezen!

Amsterdam, 521, 2004. Geb., 3^e dr., 125 p., isbn: 9076927863 (zowel nieuw als tweedehands verkrijgbaar).

© JannieTr, 24 april 2009.

Koos van Zomeren – Het requiem van Verdamme

April 2009 – waardering: 7,0.

                                                                                       

Over de schrijver:

Peter Jacob (Koos) van Zomeren (Velp, 5 maart 1946) is de schrijver van thrillers, romans, gedichten, beschouwingen, interviews en columns. Hij debuteerde als negentienjarige met de dichtbundel De Wielerkoers van Hank (1965).  In de jaren 60 schreef hij drie romans. Daarna stopte hij - tijdelijk - met het schrijven van literatuur. Van 1967 tot 1971 werkte hij bij het dagblad Het Vrije Volk. Daarna werd hij actief in de linkse politiek. In 1972 behoorde hij tot de oprichters van de Kommunistiese Partij Nederland/Marxisties Leninisties (KPN/ML), de voorloper van de huidige SP. In 1975 brak hij met deze partij. Zijn ervaringen in de vroege SP staan beschreven in De witte prins. In 1976 wordt Van Zomeren verslaggever bij de Nieuwe Revu. Bijzonder ironisch waren zijn artikelen over het leven van Van Agt onder de titel 'Dagboek van een Zondagskind'.  Eind jaren '70 verscheen een aantal thrillers van Van Zomerens hand. In de politieke thriller Haagse lente en het vervolg Minister achter tralies (beide 1981) verwerkte hij zijn eigen politieke verleden. Hij heeft zich uitvoerig rekenschap gegeven van zijn links-radicale politieke verleden in het dagboek dat hij bijhield in 1987: Een jaar in scherven (1988).

In 1983 keerde hij terug naar de "grote" literatuur met Otto's Oorlog. Hij heeft gerecenseerd voor Vrij Nederland. Sinds 1992 schrijft Van Zomeren columns in NRC Handelsblad. Ook heeft hij nog enkele dichtbundels geschreven. In zijn werk is de natuur een belangrijk thema.

                                                                                                                                                  

Over het boek:

Arnold Verdamme is 44 jaar als hij van zijn arts te horen krijgt, dat hij nog 6 maanden te leven heeft. Hij besluit het verhaal van zijn doodsstrijd te verkopen aan het sensatieblad Deze week. In wekelijkse afleveringen probeert hij een gevoelige, innemende en wijze versie van zichzelf te ontwerpen. Want het mag de wereld niet koud laten dat hij dood gaat. Het duurt niet lang of hij begint een Bekende Nederlander te worden en de eerste sponsors voor zijn stervensproces melden zich. Naarmate zijn aangekondigde dood nadert blijken er wel erg veel mensen warm te lopen voor Verdammes einde. Meer dan hij ooit voor mogelijk heeft gehouden….

Het boekje is een speciale uitgave van Libris en is eerder verschenen in NRC-handelsblad. Op de voorzijde staat een tekening van Peter Vos.

                                                                                     

Leeservaring:

Het is onmogelijk een oordeel te vellen over een schrijver na het lezen van één boekje. Laten we het er op houden, dat de kennismaking niet tegenviel. Humor en ironie voeren de boventoon in deze pseudo-thriller. De stijl is droog en onderkoeld.  De hypocrisie krijgt een hoofdrol in het verhaal: de gehele omgeving tracht mee te profiteren van het succesverhaal van de ten dode opgeschreven ik-figuur Verdamme. De artsen, de roddelpers, de farmaceutische industrie, ex-collega’s, vrienden, hulpverleners en zelfs de echtgenote, ze worden allemaal in het najagen van hun eigenbelang te kijk gezet. Er is een magere verhaallijn en de plot wat flauw, maar daar moet je dit verhaal ook niet voor lezen. Het is gewoon een vermakelijk boekje geworden met rake typeringen in een wereld vol hebzucht.

                                                 

Libris, 1993. Paperback, 79 p., eerder versch. in NRC-Handelsblad, omslagtek. Peter Vos. Isbn: 90-6611-103-8. (Uitsluitend nog antiquarisch verkrijgbaar voor ca. € 2,50 - €7,00).

                                        

© JannieTr, 21 april 2009.

Maarten Biesheuvel – Een overtollig mens

April 2009 – waardering: 6,5.

                                            

Over de schrijver:

J.M.A. Biesheuvel (1939) schreef ook onder de naam Maarten Biesheuvel en de pseudoniemen Emmy van Overeem en God. In 1983 verscheen onder pseudoniem D. Blijn een dichtbundel. Maarten Biesheuvel is manisch depressief. In zijn verhalen vertekent hij de wereld, door zijn fantasie en door wonderlijke gebeurtenissen. Zijn hoofdfiguren zijn nadrukkelijk underdogs. Terugkerende thema's in zijn werk zijn: zijn (gereformeerde) jeugd, de rol van zijn vrouw Eva in zijn leven, psychiatrische inrichtingen en het idee om Jezus te zijn. Biesheuvel maakt gebruik van allerlei literaire verteltechnieken, hij parodieert en ironiseert. Naast verhalen met een hoog werkelijkheidsgehalte schreef hij kolderieke, surrealistische vertellingen. In zijn talrijke verhalenbundels bewees Biesheuvel een meester te zijn in het soms autobiografische, soms gedeeltelijk fictieve verhaal. Naast verhalen heeft Biesheuvel ook een aantal gedichten geschreven, waaronder 'Tussen dieren, tussen mensen'. Hij debuteerde (in boekvorm) met de verhalenbundel In de bovenkooi (1972), waarmee hij onmiddellijk naam maakte. Daarin verwerkte hij de ervaringen die hij opdeed toen hij tijdelijk als matroos op koopvaardijschepen voer en rekende hij op speelse wijze af met een verleden waarin een gereformeerde opvoeding, een verblijf in een psychiatrische inrichting en de literatuur (Vladimir Nabokov e.a.) een grote rol spelen. Hij ontving verschillende prijzen voor zijn werk, waaronder in 1985 de F. Bordewijk-prijs voor 'Een reis door mijn kamer' en in 2007 de P.C. Hooftprijs voor zijn gehele oeuvre. Volgens de jury geeft Biesheuvels sterk associatieve verteltechniek 'zijn proza een weldadig effect ven irrationaliteit en onlogica, waardoor het fantastisch element te meer een kans krijgt'. (bron: Kunstbus).

                                                        

Over het boek:

In 1988 valt Maarten Biesheuvel de eer te beurt het boekenweekgeschenk te schrijven. Het krijgt de titel Een overtollig mens en bevat behalve het vrij lange titelverhaal nog 4 kortere verhalen. Omdat ik nog weinig vàn Biesheuvel gelezen heb, kan ik niet zeggen of het Boekenweekgeschenk typerend is voor zijn werkwijze. Wat ik òver zijn werk las, komt er wel aardig mee overeen: associatieve verteltechniek, irrationaliteit en onlogica, fantastische elementen, kolderiek. Surrealistisch vond ik het boekenweekgeschenk niet. (Dat kwam ik wel tegen in de paar verhalen die ik eerder al las in de verhalenbundel In de bovenkooi.) 

Het titelverhaal Een overtollig mens beschrijft het leven van Johan Knipperling, een jonge, eenzame en angstige academicus. Hij lijkt niets tot stand te kunnen brengen: geen contact met andere mensen (collega’s, vrienden, vrouwen, zelfs niet met het gezin waar hij bij op zolder woont), hij weet geen raad met het proefschrift dat hij geacht wordt te schrijven. Hij voelt zich hulpeloos, verdrietig en angstig. Een beklemmend onwezenlijk verhaal, dat niet erg waarschijnlijk lijkt, maar toch zomaar zou kunnen.

Het tweede verhaal Een Job van onze tijd heeft nog het meest weg van een sprookje. Maar dan wel één waarin geen: “ze leefden nog lang en gelukkig” voorkomt. Het gaat over Hans die denkt voorbestemd te zijn om met Hilde te trouwen, van wie hij wel weet hoe ze er uit ziet, maar niet waar ze woont. Als hij haar eindelijk vindt, moet hij van haar moeder (een heks) zijn liefde voor het meisje bewijzen door 666 dagen lang een zware opgave volbrengen. Maar na het volbrengen van die taak verloopt alles toch iets anders dan hij hoopte.

De lezing gaat over een hypocriete burgemeester en een directeur van de plaatselijke meelfabriek die probeert een verhaal te schrijven, maar het uiteindelijk toch niet voorleest. Het is een fantasievol verhaal binnen een fantasievol verhaal……

Het vierde verhaal De Klok gaat over de klok van de Gouverneur van Limburg, twee verliefde bedienden en een klokkenmaker. Door de wreedheid van de Gouverneur loopt het met de bedienden en de klokkenmaker en zijn gezin niet goed af. Ook dat verhaal is een beetje sprookjesachtig, zonder happy-end.

Het laatste verhaal Hoe bestaat het beschrijft een wandeling door het buitengebied: (citaat)“Een zekere Biesheuvel maakt de meest romantische wandeling van zijn leven”. Het lijkt een erop dat hij werkelijk geniet van de natuur waarin hij zich opgenomen voelt en die hij beleeft en doordenkt, maar tegelijkertijd of hij er de draak mee steekt.

Het is moeilijk deze subjectieve verhalen objectief te bespreken.

                                                        

Leeservaring:

Ik vind het een verwarrend boekje. Het lezen er van beviel me beter dan de paar verhalen uit In de bovenkooi die ik tot nog toe las. Maar ik vermoed dat voor zijn verhalen geldt: je vindt ze grandioos of ze vallen je tegen. Ooit las ik in de bloemlezing: Bij tij en ontij, 400 jaar zeeverhalen in de Nederlandse letteren (samenst. Margot de Waal) een verhaal van Biesheuvel uit zijn bundel Zeeverhalen. Het ging over een echtpaar met een zeilbootje, waarbij de man bluft dat hij varen kan, maar in werkelijkheid er niets van af weet en toch met zijn vrouw in het scheepje bij slecht weer de Oosterschelde (of zo iets) op gaat, met alle gevolgen van dien. Het was het eerste verhaal dat ik las van Biesheuvel en ik heb er zo vreselijk om moeten lachen. Dat is bij alles wat ik daarna las helaas niet meer voorgekomen. Ik denk dat ik geen Biesheuveltype ben. Maar ik ben er zeker van dat anderen dat wel zijn. Vandaar mijn advies: probeer het in elk geval zelf eens te lezen en wie weet bevalt het!

                                            

Den Haag, CPNB, 1988 (boekenweekgeschenk). Paperback, 94 p. Het boekje is 2dehands/antiquarisch volop verkrijgbaar voor weinig geld. Er is een herdruk verschenen, uitgebreid met andere verhalen uit de bundel Carpe Diem (1989). Ook die is nog slechts 2dehands/antiquarisch te koop.

                                                                   

© JannieTr, 17 april 2009.